BMW 309
ერთი შეხედვით მშვენიერ ორანძიან 1930-იანებს შორის დამალულია BMW 309 — თითქმის უცნობი მომაჯადოებელი წვრილად წონადი კარი, რომელიც ბავარიელებს მაშინდელ მცირე-კლასანში დატოვებული უფუჭებდა. კორპუსი იმავე ტრადიციულ სტილს იმეორებს, მაგრამ ქვემოთ ახალი „ორკრიუსია“ გაუჭირავს, წინააღმდეგობის გაწევა რომ შეძლოს იაფ მანქანებთან.
ისტორია
1934-ის გაზაფხულზე BMW-მ მიწურულ 3/20-ის ადგილი 309-ით შეიცვალა; ორ წელზე ნაკლები თუ იენას ქარხნიდან ბოლო 3/20 გამოვიდა. ამ პატარამ “Dixi ჟამიდან” წამოყოლილი უკანა-დაბაკზე ძრავის ტრადიცია უზრუნველყო და დიდი შვებულების გარეშე ბერგში გაგრძელდა – 1937-ის შემოდგომაზე გაჩერდა, როდესაც კონციური 319 თუ 325 უკვე შემდგარიანად ბეწდებოდა.
ყოველთვის როცა მმართველობა შემოსავლების ჭრიჭინს რედეს, 309 ექსკლუზიური არც გამხდარა. იგი ისეთ მექანიკას იყენებდა, რაც მანამდე სხვადასხვა წამყვან მოდელებში უკვე დატესტილი იყო. შედეგად, ფასი დაბალი დარჩა, ხელსაწყოების გადართვაც მარტივი გახდა — ერთი სიტყვით, ომის წინა არანაკლებ მძვინვარე ატმოსფეროში BMW თავს უსაფრთხოდ იგრძნობდა.
დიზაინი და გაბარიტები
გარემოდან თუ შეხედავ, 309 და 3/20 საერთოდ გაპუღლებას საჭირო არ გაიძულებენ. თვალში გეწვევა ამაღლებული რადიატორი, შლილი მუხრანბადები და ცალკე ფარები. ოდნავ მოსულული ბამპერები და გადმოწეული ხაზები მხოლოდ მოგვიანო BMW კოსმეტიკის სურნელს იღვრის.
შუაა საუკუნის ევროპული მცირე-კლასის ზომებით – 3 750 მმ სიგრძე, 1 440 მმ სიგანე, 1 550 მმ სიმაღლე. არადა 750 კგ უჯეფი წონა, იმხანად ბევრ კონკურენტს აღემატებოდა. მოკლე წინა-უკანა მანძილი და წვრილი შემობრუნების წრე მალე შესთავაზებდა ქალაქის ქუჩებს, სადაც კიდევ ფარაოდნენ გაბნეული ფოთლებით დატვირთული თინეიჯერული ფერადი ურმები.
ტექნიკური დეტალები
ძრავი უკან, ჩვეულებრივი ოთხცილიანი, გვერდული ჰალსტუხები – ამით დაიწყო “Dixi Austin-7” კიდობანი და აქვე დასრულდა. 22–25 ცხენის ძალა მოსაწონი არ იყოს, მაგრამ ნალი კორპუსის წყალობით საკმარისი გახლდათ, არადა საწვავის ხარჯი იდეალური.
მოქნეობა შუქის წინააღმდეგ — ორივე ღერძი მყარია, ამორტიზაცია ფოთლიანია. ტკიპი კი კაბელ-დრამიანი მექანიკურია, რაც ამ რიცხვებში უკვე დაძველებულ სისტემას ემპიარებოდა. მაგრამ რად გინდა სირთულე, როდესაც მომსახურება იაფი უნდა იყოს – სამსახურისთვისაც კარგია, მიწისძვრის დაზღვევის რეგულური ჩარიცხვის გარეშე.
English version
Sitting between the pre-war BMW 3/20 and the modern era, the BMW 309 is the little-known transitional compact that kept the Bavarian brand in the small-car game during the late 1930s. It preserved familiar styling cues while introducing enough mechanical updates to justify a new type number.
History
Introduced in 1934, the BMW 309 arrived just two years after the last 3/20 left the Eisenach plant, carrying the torch for rear-engine small cars that had defined BMW since the Dixi era. Production carried on into 1937, overlapping the development of the four-cylinder 319 and the six-cylinder 325 as the company steadily upsized its lineup.
Unlike the bespoke 328 sports car or the luxury 335, the 309 continued to rely on mass-produced mechanicals already proven in earlier models. This kept purchase prices low and ensured the factory could switch tooling quickly as demand shifted—an important consideration in economically turbulent pre-war Germany.
Design & Dimensions
Externally, the 309 is almost indistinguishable from its immediate predecessor: the same upright radiator grille, pontoon-style fenders, and separate headlamps. A closer look reveals tidier bumpers and revised trim strips, hints of BMW’s emerging corporate lines.
Measuring 3 750 mm long, 1 440 mm wide and 1 550 mm tall, the car fits the European small-car template of the 1930s, yet its 750 kg curb weight undercuts many contemporaries. Short overhangs and a tight turning circle made it ideal for narrow city streets, a practical selling point in towns still serviced by horse-drawn traffic.
Engineering Notes
Mechanically, the 309 retained a rear-mounted four-cylinder side-valve engine—effectively the evolution of the Austin 7-based unit used since the Dixi days. Outputs of around 22–25 hp were modest, but the lightweight chassis delivered respectable fuel economy and adequate performance for the period.
Suspension used solid axles and leaf springs front and rear, while braking remained mechanical via cable-operated drums—technology already dated compared to the hydraulic systems appearing in higher-end BMWs. Nonetheless, simplicity kept maintenance costs low for private and fleet buyers.
