VAZ-1111
ვაჟ-1111 „ოკა“ დაიბადა შაბათის საღამოს საბჭოთა კავშირში, მაგრამ ხაზებს 1988 წელს დაადგა. იმ პერიოდში იაპონურ kei-car-ების პრაქტიკულობას პასუხი უნდა გასცემოდა — კრახა-ნაპირბის ქუჩებში შესამორჩინებლად მინიმალური დაარქიტექტურით, მოკრძალებული დინამიკით. სამჯერადი SMZ ციკლ-ავტომობილების ბოლო შთამომავალი გახდა, თანამედროვე რუსეთის სისულეებში უმალ თამაშ დაკარგა.
საწყისი და წარმოება
ვაჟ-1111-ის პროექტი ტოლიატის "ავტოვაზში" იური ქუტიევის გუნდმა შეიმუშავა. თუმცა სახელმწიფომ თავისავე სახელოსანში არ გადაუშვა. წარმოება გარე კონტრაქტორებზე გადაწერეს ხელშეკრულებით: სერპუხოვის SeAZ-ში (მანქანა სწორედ ამ ქალაქის მოსახვევებიდან აიღო "ოკა" სახელიც) და მოგვიანებით ნაბერეჟნიე ჩელნის ZMA-ში. იელაბუღაში დაგეგმილი ახალი ქარხანა ასფალტზეც ვერ გადმოვიდა, ხოლო აზერბაიჯანის განჯის ქარხანაში პარტიები ხელით ამუშავდნენ.
გაბარიტები და სტილი
სულ 3,2 მეტრ სიგრძე, 1,42 სიგანე და 1,40 სიმაღლე — „ოკას“ ადგილი ყველა ჩრდილოური ქალაქის კუთხეშია. 645 კგ მასა ფირდადე კიდეებს არსებითად ნულოვან ჩამორჩენით უკეკლავს, რომ ფიატ-ბაზისიანი „სამარაც“ ქანქარას ეჩვენოს. ორ-კარიანი კუპე ოთხ კაც აფარებს — მკვახე კუთხეები, ტავლა პანელები და მინიმალური გადაციკველ კაპოტები.
აგრეგატი და მონაცემები
634 სმ³ ჰაერზე გაგრილებადი ორ-ბარიტანი SOHC 125 კრანჰ ძალას მარშრუტს უკანა ბორბლებზე აწვდის ოთხ-სიხშირის მექანიკით. ქაღალდზე პიკი 140 კმ/სთ, პრაქტიკაში კი 90-ზე გადის და აყრის. ქალაქის ავტოსაფეხურებში 5–6 ლ ნავთობს 100 კმ-ზე თანამედროვე და ძველი ფ რეიტინგული ნაკადი გვირგვინოვს ეტიან ფეხს.
მემკვიდრეობა
წარმოება 1990-იანების ნახევარში ჩაიშალო, ფორმალური შემცვლელი არ გამოჩენილა. დღეს „ოკაობი“ სადენთაც დიდება: პროვინციული რუსეთისა და კავკასიის ქალაქებში შეხორცებული მინიმალები კიდევაც გადასარბენს იღებენ, ბარის ასლა-კლასიკ ფორუმებზე კი ულესილი ეგზემპლიარები დროშად დგანან.
English version
Conceived in late-1970s USSR and rolling off lines from 1988, the Lada Oka (VAZ-1111) was the Soviet answer to Japanese kei-car practicality, offering minimal dimensions and modest performance for crowded city streets. It stands as the final successor to the earlier, three-wheeled SMZ cycle-cars before disappearing in the post-Soviet turmoil.
Origins and Production
Design work for the VAZ-1111 began in Tolyatti under AvtoVAZ engineer Yuri Kuteev, but the state never built the car at its birthplace. Manufacturing was contracted out: SeAZ in Serpukhov (hence the river-derived name "Oka") and later ZMA in Naberezhnye Chelny led series production. A green-field factory planned for Yelabuga never opened, and small batches were also finished by the Gyandzha Auto Plant in Azerbaijan.
Design & Size
At barely 3.2 m long, 1.42 m wide and 1.40 m tall, the Oka slips into parking spaces no other Soviet car could manage. Weighing just 645 kg, it rides on a tiny footprint that makes even the Fiat-based Lada Samara look oversized. The two-door, four-seat shape is slab-sided, utility-first, with functional bumpers and minimal overhangs.
Powertrain & Performance
A 634 cc air-cooled SOHC two-cylinder delivers modest power to the rear wheels via a four-speed manual. Claimed top speed is 140 km/h, although real-world cruising settles closer to 90 km/h; fuel economy in city sprints sits around 5–6 L/100 km, making the Oka exceptionally frugal for its era.
Legacy
Production petered out in the mid-1990s without a formal replacement, leaving the Oka as both a collector curiosity and an emblem of late-Soviet microlatinisation. Well-kept examples appear at Eastern-European classic meets, while tatty survivors still serve as city beaters in provincial Russia and the Caucasus.
